De Plechelmusbasiliek is een gewelfde kruisvormige pijlerbasiliek met driezijdig gesloten koor. De oorspronkelijke bouwstijl is laat-romaans. Het middenschip, met ribloze kruisgewelven boven elke traveeplattegrond, heeft aan de oostzijde een priesterkoor met absidiool en twee evenhoge kruisarmen aan de noord- en zuidkant, elk eveneens met een absidiool aan de oostzijde. Voor de bouw van de kerk is Bentheimer zandsteen gebruikt.

De heilige Plechelmus was een monnik die later als bisschop en missionaris werkzaam was in het Frankische Nederland en het Duitse grensgebied.

Een verzameling teksten en bronnen, betrekking hebbend op de geschiedenis van het Plechelmuskapittel te Oldenzaal. Voor het grootste deel afkomstig van of bewaard gebleven door toedoen van Philippus Rovenius (1574-1651).

Ook in 2010 is de basiliek weer regelmatig opengesteld voor bezoekers. In de maanden april en mei op maandag t/m zaterdag van 13.00 tot 16.00 uur. In de zomermaanden juni, juli en augustus op maandag van 13.00 tot 16.30 uur, dinsdag t/m zaterdag van 10.30 tot 16.30 uur, en zondag en maandag van 13.30-16.30 uur. In het najaar is de basiliek dan weer te bezoeken in september en oktober op maandag t/m zaterdag van 13.00 tot 16.00 uur.

Iedere dag zijn enkele vrijwilligers van de Vereniging van Basiliekwachten aanwezig voor het beantwoorden van vragen en om toezicht te houden. Van bezoekers wordt trouwens wel verwacht dat ze zich als kerkgangers gedragen. De Plechelmusbasiliek is en blijft een kerk en is zeker geen museum.

Groepen kunnen op verzoek worden rondgeleid door een lid van de Vereniging van Basiliekwachten. Bel voor informatie (0541) 51 43 17 of schrijf naar .

De Maria-kapel in het voorportaal onderin de toren is voor een meditatief moment iedere werkdag vrij toegankelijk van 10.00 tot 16.00 uur.